Mozaikler Yarışıyor

Dünya’nın en büyük Mozaik müzesi nerede?

Gaziantep’te mi? Yoksa Hatay’da mı?

Londra’da mı, Paris’te mi diye sormuyorum dikkat ederseniz.

Toprağının altından çıkan kıymetli her şeyi, üstelikte yüzlerce yıllık bir gelenekle sergileyen gelişmiş Dünya medeniyetleri, sevinerek söylüyorum ki bizim kadar şanslı değiller. Bizim bu şansı ne kadar değerlendirebildiğimiz konusunda ise aynı sevinçle yaklaşamıyorum duruma fakat yine de ümit verici gelişmeler de olmuyor değil.

Huyudur insanın hepiniz bilirsiniz, ”en”leri sever. En yüksek dağları, binaları, en büyük denizleri, çukurları, en irileri, ufakları, basitleri, karmaşıkları… Herhangi bir şeyin ”en”ine sahip olmak önemlidir bu nedenle. Bütün dünyayı karşınıza alıp işte dünyanın en büyük, önemli, değerli nokta noktası dersiniz ve başka hiçbir şey yapmasanız dahi şayet doğru söylüyorsanız, bu ”en” sayesinde çokça maddi kazancın yanında, uluslararası

ilişkilerde büyük önemi olan prestiji de kolaylıkla sağlarsınız.

Biz sahiden şanslıyız. Bereketli Hilâl olarak kabul edilen ve insanlığın yerleşik düzendeki ilk uygarlıklarına ev sahipliği yapmış bu bereketli toprakların bir bölümü de bizim ülkemizde çünkü ve zaten neredeyse diğer tüm bölümleri de yıllardır bitmek bilmeyen savaşlarda… Hem ayrıca bu büyük ortak kültürün bir bölümüne sahip olmakla aynı zamanda bu başlangıç noktasından yayılıp gelişen diğer uygarlıkların da bir bölümüne ev sahipliği yapmış olmaktayız. Yani toprağın altında ne varsa kıymetli, bu geniş coğrafyada. İsme baksanıza bir kere: ”Bereketli Hilâl”.

Gaziantep’te bulunan Zeugma Mozaik Müzesini Dünya’nın en büyük mozaik müzesi olması nedeniyle dikkatle incelemiş, tarihçesine bakmış, eserlerini yorumlamış ve yazmaya başlamıştım. Ta ki Hatay Arkeoloji Müzesi bir kontra atak yapana dek(arama motorunuza dünyanın en büyük mozaik müzesi yazdığınızda çıkan haberler bunun sahiden de üst seviyeli bir yarışa döndüğünü doğrular niteliktedir). İkisi de bizim olduğundan insan üzülemiyor da bu duruma fakat yazının içeriği değişiyor ister istemez bir parça. Ben de bu işi tatlıya bağlamak açısından Zeugma’nın o meşhur Çingene kızına Hatay’dan bir damat bulma arayışına girdim.

Biliyor musunuz bilmem ama çingene kızımızın aslında mitolojik bir tanrı olduğu da iddia edilmekte. Hatta adı GAİA:Yer Tanrısı! Ve diğer tanrılardan farkı -yine mitolojide- içinden tanrıların çıktığı(tanrıdoğuran da diyebiliriz) bir elemente karşılık gelmesi. Şimdi bu bilgiler biraz kenarda dursun.

Gelelim damat adayına. Bir Hitit kralı. Hititçe’de adı saf kaynaklı anlamına gelen ”Şuppiluliuma”. Gerçi kendisine ait bir mozaik bulamadım fakat 1,5 ton ağırlığında, şaşkın ve ürkek bakışlarıyla meşhur çingene kızımıza oldukça yakışan bir heykelini buldum. Ayrıca M.Ö 1000 yılına tarihlendiğini hesap edersek bakışlarındaki hafif nemin de 3000 yıllık bekleyişinin eseri olduğunu düşünebiliriz.

Görüldüğü üzere coğrafi olarak da birbirine oldukça yakın olan bu iki en büyük müzede de binlerce yıllık büyük birer birikim bizleri bekliyor. Hatay’daki müze çok daha kapsamlı olduğundan mozaiklerin yanında başka birçok eser de yer almakta. Fakat Zeugma’dan da bir atak beklemiyor değilim yakın zamanda. Hele ki UNESCO’nun Göbeklitepe atağından sonra…

Ayrıca bu iki yapıyı da daha ciddi yazılarda eser odaklı anlatacağıma söz veriyor ve Bereketli Hilal’in tüm medeniyetlerine, yani tüm atalarımıza tekrar tekrar teşekkür ediyorum. Ve kendi adıma söyleyeyim, bu mirası hak etmek için elimden ne geliyorsa yapıyorum. Darısı başınıza…

sehrinhikayesi@gmail.com

Oğuz Sarıtepe

İstanbul Tarihi ve Turistik Yerler; Şehir İstanbul